Zakończyły się prace renowacyjne przy krzyżu w pobliżu ul. 10 Zakładników w Gnaszynie, upamiętniającym tragiczne wydarzenia z okresu II wojny światowej. Odnowienie miejsca pamięci sfinansowano ze środków Budżetu Obywatelskiego.
Krzyż przy ul. 10 Zakładników przypomina o egzekucji dziesięciu więźniów, do której doszło 24 kwietnia 1944 roku na wzgórzu w Gnaszynie. Skazańców przywieziono tam przez gestapowców – najprawdopodobniej z więzienia w Lublińcu – a następnie publicznie stracono na ustawionej przez niemieckich okupantów szubienicy.
Na miejsce egzekucji doprowadzono blisko dwa tysiące mieszkańców Gnaszyna i okolicznych miejscowości. Zostali zmuszeni do oglądania zbrodni, która miała stać się pokazem terroru.
Do dziś udało się ustalić nazwiska czterech ofiar: Jerzego Bilnika, Piotra Jędrusika, Stefana Kity i Andrzeja Leksa. Pozostałych sześć osób wciąż pozostaje bezimiennymi ofiarami niemieckiej okupacji.
![Wypadek na A1 pod Częstochową [WIDEO]](https://miejska.pl/wp-content/uploads/2026/07/a1-walcar-1-768x576.jpg)
Po wojnie miejsce straceń upamiętniono krzyżem z żeliwną tablicą pamiątkową, a pobliskiej ulicy nadano nazwę nawiązującą do wydarzeń z 1944 roku. Co roku odbywają się tam spotkania, podczas których mieszkańcy, przedstawiciele samorządu, organizacji społecznych oraz placówek oświatowych składają kwiaty i zapalają znicze.
W pielęgnowaniu pamięci o tym miejscu od lat uczestniczą społeczność Zespołu Szkolno-Przedszkolnego nr 6 oraz Stowarzyszenie Przyjaciół Dzielnicy Gnaszyn – Kawodrza. To właśnie stowarzyszenie zgłosiło w XII edycji Budżetu Obywatelskiego projekt „Dbajmy o własną historię – renowacja krzyża ku pamięci 10 zakładników”.
W ramach zadania wymieniono kamienną bryłę obelisku, przeprowadzono konserwację krzyża oraz odnowiono pamiątkową żeliwną tablicę. Dzięki tym pracom miejsce pamięci odzyskało swój wygląd.
red
źródło/fot: UM w Częstochowie
