Pomiary pokazują spadek stężeń pyłów PM10 i PM2,5 w ostatnich latach oraz brak przekroczeń kryteriów klasyfikacyjnych w ujęciu rocznym. Jednocześnie w okresie grzewczym nadal zdarzają się lokalne epizody wysokich stężeń, zwłaszcza w rejonach domów jednorodzinnych.
Badania jakości powietrza w Częstochowie wskazują na systematyczny spadek rocznych poziomów stężeń pyłu zawieszonego. Z danych z ostatnich lat wynika, że średnioroczne stężenie PM10 obniżyło się o około 20–25%, a PM2,5 o około 25–30%. Zmniejszyła się również liczba dni z przekroczeniami dopuszczalnych norm.
Ostatnie raporty nie wykazują przekroczeń kryterium klasyfikacyjnego dla pyłu PM10 i PM2,5 w kontekście ochrony zdrowia. Strefę dla miasta Częstochowa określono jako klasę A dla PM10 oraz A1 dla PM2,5. W praktyce klasa A oznacza roczny poziom stężeń PM10 nieprzekraczający poziomu dopuszczalnego.
Pomiary prowadzone przez Główny Inspektorat Ochrony Środowiska pokazują także, że w ujęciu rocznym w Częstochowie nie są przekraczane normy dla zanieczyszczeń gazowych, takich jak dwutlenek siarki, tlenek węgla i benzen. W klasie A pozostają również metale oznaczane w pyle PM10: ołów, arsen, kadm i nikiel.
Na jakość powietrza mają wpływać trzy główne czynniki: niska emisja związana z użytkowaniem kotłów grzewczych w gospodarstwach domowych, emisja z transportu drogowego oraz warunki atmosferyczne w skali roku. Władze miasta mogą oddziaływać częściowo na dwa pierwsze obszary, realizując działania spójne m.in. z Programem Ochrony Powietrza dla Województwa Śląskiego, Planem adaptacji miasta Częstochowy do zmian klimatu do 2030 r. oraz Programem Ochrony Środowiska dla miasta Częstochowy.
Wśród przedsięwzięć wymieniono kolejne inwestycje związane z poprawą układu drogowego, upłynnieniem ruchu i wyprowadzaniem go poza centrum, a także rozwój komunikacji nisko- i zeroemisyjnej. Miasto zwraca uwagę również na działania poprawiające efektywność energetyczną budynków, które sprzyjają ograniczaniu stężeń PM10 i PM2,5. Równolegle realizowane są projekty unijne umożliwiające dofinansowanie montażu urządzeń do produkcji energii ze źródeł odnawialnych oraz zakupu magazynów energii.
Istotnym elementem mają być programy dotacyjne wymiany starych źródeł grzewczych oferowane na poziomie wojewódzkim i miejskim oraz centralne programy unijne. Wspomniano także o kontrolach posesji zgłaszanych jako uciążliwe: działania Straży Miejskiej dotyczą przestrzegania przepisów tzw. uchwały antysmogowej oraz podejrzeń spalania odpadów. W ramach kontroli wykonywane są również ekspertyzy próbek popiołu z palenisk domowych z udziałem wyspecjalizowanego laboratorium. Wobec osób naruszających przepisy stosowane jest postępowanie mandatowe.
Miasto jednocześnie zaznacza, że mimo pozytywnego trendu w okresie grzewczym nadal pojawiają się okresowe, dokuczliwe epizody wysokich stężeń pyłów — obszarowe lub punktowe — szczególnie na terenach z zabudową jednorodzinną.
Red.
źródło/fot: UM w Częstochowie
