Więcej cienia, przepuszczalne nawierzchnie i deszczówka wykorzystywana w przestrzeni publicznej – tak ma wyglądać przebudowa terenów przy Promenadzie Czesława Niemena, dla której Częstochowa gromadzi środki unijne.
Miasto ma już gotowy program funkcjonalno-użytkowy dla przemiany terenów przyległych do Promenady Czesława Niemena. Założenie jest podwójne: z jednej strony poprawa komfortu wypoczynku i rekreacji, z drugiej – lepsze przystosowanie tego obszaru do zmian klimatu, m.in. poprzez zieleń i „inteligentne” gospodarowanie wodą. Realizacja ma zostać zlecona w formule „zaprojektuj i buduj”.
Jak zapowiedziano, Promenada ma zyskać „więcej zieleni, więcej cienia, więcej wody w przestrzeni publicznej”. Kluczowym elementem projektu będzie zatrzymywanie opadów i ponowne wykorzystanie deszczówki – m.in. do podlewania roślin oraz zasilania elementów wodnych.
Częstochowa uzyskała gwarancję dofinansowania na adaptację odcinka do ul. Rolniczej w latach 2026–2029. Równolegle złożono wniosek do programu „Feniks” na drugi etap – od ul. Rolniczej w kierunku Lasku Aniołowskiego, również planowany na lata 2026–2029. Łączna wartość obu projektów to ok. 32,5 mln zł, a wnioskowane dofinansowanie – ok. 25,6 mln zł. Na tym etapie przyznane dofinansowanie, decyzją Zarządu Województwa Śląskiego, wynosi blisko 16 mln zł.
Zmiany mają być prowadzone według zasady: więcej powierzchni przepuszczalnych, mniej betonu. Teren w dużej mierze ma zostać „rozszczelniony”, a nieprzepuszczalne nawierzchnie – usunięte tam, gdzie będzie to możliwe. Nowe ciągi piesze zaplanowano z materiałów przepuszczalnych, co ma ograniczyć zaleganie wody po opadach, zmniejszyć nagrzewanie się nawierzchni i poprawić warunki poruszania się.
W obszarze gospodarowania wodą przewidziano m.in. sztuczny ciąg wodny wzdłuż deptaku, zbiornik retencyjny oraz elementy zbierające i magazynujące deszczówkę. Sztuczny strumień ma prowadzić aż do amfiteatru, łącząc kolejne fragmenty Promenady, a jego zasilanie również ma opierać się na wodzie opadowej. Zgromadzona deszczówka ma trafiać do zbiornika i innych elementów małej retencji, a następnie służyć m.in. do nawadniania zieleni. Przy intensywnych opadach woda ma być zatrzymywana i wykorzystywana ponownie, zamiast spływać po gruncie w niekontrolowany sposób.
Równolegle zaplanowano modernizację istniejących terenów zielonych i tworzenie nowych – w jednym z projektów łącznie na ok. 20 tys. m kw. Program przygotował zespół architektów Grupy Verso, wskazując na potrzebę zapewnienia rozległej zieleni w ścisłym, miejskim otoczeniu. Jednocześnie podkreślono, że elementy pełniące od lat ważne funkcje społeczne – takie jak boiska i amfiteatr – nie mają zostać zlikwidowane, lecz odnowione. W planach są także miejsca, które podczas imprez plenerowych mogłyby pełnić rolę strefy foodtrucków, co ma sprzyjać ożywieniu aktywności w rejonie amfiteatru.
W „zielonej” części projektu przewidziano ogrody tematyczne i zróżnicowane „mikroświaty” roślinności – przestrzenie mające służyć wypoczynkowi, a także np. edukacji w plenerze. Wśród nich zaplanowano m.in. „ogród leśny” z roślinnością leśną i podszytową oraz podłożem sprzyjającym zatrzymywaniu wody, a także „ogród sensoryczny”, w którym wyciszeniu mają sprzyjać zieleń, oddalenie od najbardziej ruchliwych ciągów oraz woda w postaci niewielkich fontann. Przy samym Lesie Aniołowskim ma powstać spokojna strefa spacerowa z terenem rekreacyjnym i łąką kwietną wspierającą bioróżnorodność.
Woda ma pojawić się także w elementach małej architektury. Zaplanowano siedziska i ławki z zadaszeniami umożliwiającymi zbieranie deszczówki, a także wolnostojące „kielichy deszczu” gromadzące wodę. Deszczówka ma być wykorzystywana również w toaletach – przewidziano dwa wolnostojące budynki.
Jednym z wyróżników ma być „wodny plac zabaw” dla dzieci z różnych grup wiekowych. W materiale wskazano, że o takie rozwiązanie zabiegały wiceprzewodniczące Rady Miasta Małgorzata Iżyńska i Marta Salwierak.
W programie pojawia się też wątek technologiczny: przedstawiciele Grupy Verso chcieliby, aby część elementów infrastruktury retencyjnej powstała w technologii betonowego druku 3D. W przypadku realizacji byłby to – jak zaznaczono – pierwszy tego typu zestaw elementów w Polsce.
W tle planowanych zmian trwają już roboty na Promenadzie, będące częścią większego zadania związanego z budową węzła przesiadkowego Gombrowicza – Promenada Niemena – Kiedrzyńska. Całość tej inwestycji, obejmującej m.in. nawierzchnię Promenady, ma kosztować 22,5 mln zł, a dofinansowanie unijne ma pokryć 80 proc. kwalifikowanych kosztów. Informacje o planowanej przebudowie otoczenia Promenady przedstawiono podczas konferencji w Urzędzie Miasta 27 maja 2026 r
red
źródło/fot: UM w Częstochowie
