Zakres ochrony konserwatorskiej terenów po dawnym „Elanexie” stał się kluczowym czynnikiem dla planów budowy stadionu. Miasto wskazuje, że decyzje o rozszerzeniu tej ochrony zapadły już po przedstawieniu wstępnej koncepcji, a przedstawione argumenty nie zostały uwzględnione.
Z przekazanych informacji wynika, że służby konserwatorskie na różnych szczeblach miały wiedzę o planach lokalizacji nowego stadionu piłkarskiego na terenach „Elanexu”. Miały o nich świadczyć m.in. prezentacje przygotowane przez miasto, doniesienia medialne, a także pisma i odwołanie składane w trakcie postępowania konserwatorskiego.
Jeszcze na etapie wykonywania wstępnego studium wykonalności w 2024 roku przedstawiciele firmy opracowującej dokument na zlecenie miasta mieli uzyskać od służb konserwatorskich potwierdzenie obowiązującego wówczas zakresu ochrony obiektów „Elanexu”. W ramach działań poprzedzających decyzję o rozszerzeniu ochrony odbyły się również oględziny w terenie z udziałem przedstawicieli miasta i urzędu konserwatora – 25 marca 2025 roku. Kolejna wizyta na terenie „Elanexu” miała miejsce 16 kwietnia 2026 roku, gdy obiekt odwiedziła Generalna Konserwator Zabytków, zanim – działając z upoważnienia Ministra Kultury – podtrzymała decyzję o rozszerzonej ochronie zespołu.
Wojewódzki Konserwator Zabytków wskazywał, że formalnie nie uzgadniał żadnego dokumentu dotyczącego budowy stadionu. Jednocześnie miasto podkreśla, że na tym etapie nie mogło dysponować dokumentem, który mógłby być przedmiotem formalnej oceny, ponieważ zasadniczą kwestią postępowania był stopień i zakres ochrony terenów byłego „Elanexu”.
Postępowanie konserwatorskie wszczęto wkrótce po przedstawieniu wstępnej koncepcji stadionu oraz w momencie, gdy pojawiła się perspektywa licytacji komorniczej nieruchomości dawnego zakładu. Jak zaznaczono w materiale, samo postępowanie miało znacząco odsunąć w czasie termin tej licytacji.
Miasto odwołało się od decyzji wojewódzkiego konserwatora, uznając ją za zbyt daleko idącą – obejmującą cały zespół budynków wraz z gruntami. Celem odwołania miało być umożliwienie rozpoczęcia bardziej konkretnych prac programowych dotyczących rewitalizacji terenu, w tym określenia kształtu planowanego stadionu. Oczekiwanie na rozpatrzenie odwołania trwało niemal rok i zakończyło się podtrzymaniem decyzji na szczeblu ministerialnym.
![Zderzenie kilku pojazdów w Zrębicach. Dwie osoby trafiły do szpitala [ZDJĘCIA]](https://miejska.pl/wp-content/uploads/2026/06/zrebice-1-768x768.jpg)
W czasie, gdy trwało postępowanie odwoławcze, miastu udało się wygrać licytację komorniczą terenów „Elanexu”. W ocenie władz Częstochowy przejęcie nieruchomości zwiększyło realność rewitalizacji tej części Starego Miasta w porównaniu z sytuacją, gdy teren obciążony długiem pozostawał w administracji likwidatora zakładu. W materiale wskazano, że w projekcie „Przędzalni Przyszłości” miasto widzi także inne inwestycje o charakterze rewitalizacyjnym – m.in. mieszkaniowe, hotelowe, biurowe i usługowe.
Podkreślono również, że przejęcie terenu było warunkiem dalszych prac nad koncepcją stadionu, w tym przygotowania programu funkcjonalno-użytkowego, a następnie potencjalnego projektu budowlanego. Zgodnie z przytoczonym wyjaśnieniem, na teren niebędący własnością miasta możliwe jest angażowanie środków publicznych wyłącznie w ramach wstępnego studium wykonalności.
W materiale zaznaczono, że przedstawiciele „Rakowa” opowiadali się za lokalizacją stadionu na gruntach „Elanexu”, wskazując na możliwość realizacji publiczno-prywatnego projektu multifunkcyjnego. Miasto deklaruje, że działało konsekwentnie na rzecz pozyskania terenu w drodze licytacji, co ostatecznie się udało i miało otwierać perspektywę kolejnych etapów.
Jednocześnie – jak przekazano – podejście służb konserwatorskich okazało się odmienne od stanowiska miasta. Częstochowa miała przedstawić obszerne argumenty dotyczące ochrony wartościowych obiektów zespołu „Elanexu”, jednak – według materiału – nie zostały one uwzględnione ani w decyzji wojewódzkiego konserwatora, ani w toku postępowania odwoławczego w Ministerstwie Kultury. Wskazano przy tym, że instytucje publiczne mają prawo podejmować niezależne decyzje w ramach swoich kompetencji, ponosząc jednocześnie odpowiedzialność za ich skutki.
Obecnie miasto pozostaje w dialogu z zarządem Rakowa, poszukując najlepszego rozwiązania, w tym ewentualnie alternatywnej lokalizacji dla planowanego stadionu.
red
źródło/fot: UM w Częstochowie
